Tips als een kind kritiek heeft op zichzelf

Een enkele keer kom je ze tegen; kinderen die van zichzelf zo veel moeten dat je het bijna benauwd krijgt als je naar ze kijkt. Waarom leggen die kinderen zoveel druk op zichzelf? Hoe komen ze tot die neiging en het allerbelangrijkst… hoe kun je de kinderen helpen?

 

Een artikel laatst op NU.nl berichtte over de neiging van vrouwen om zichzelf minimaal 8 keer per dag te bekritiseren. We spreken onszelf dan streng toe over eetgedrag, sociale omgangsvormen, uiterlijk en na interactie. Zou dat gegeven samenhangen met kinderen die zo hard voor zichzelf zijn?

Iedereen praat tegen zichzelf, kinderen ook; we moedigen onszelf aan, remmen onszelf af, corrigeren onszelf, troosten onszelf enzovoort. Meestal kunnen we goed maat houden en vindt deze ‘self talk’ een gezond aantal keren plaats. Soms echter slaat het door en wordt ‘self talk’ een middel waardoor iemand zichzelf continu naar beneden haalt.

Waar kun je op letten? Kinderen drukken zich veel uit in alles of niets uitspraken, heel zwart/wit; ik ben vet goed in voetbal! Of: ik leer nooit dat stomme begrijpend lezen/ ik ben echt slecht in rekenen. Als een kind zich enkel focust op negatieve uitspraken en ook alleen maar negatieve uitspraken uit, kan er wat aan de hand zijn.

Wat is er nog meer? Kinderen die een perfectionistische aanleg hebben, hebben ook vaker de neiging om zichzelf streng/ corrigerend toe te spreken en zichzelf naar beneden te halen, omdat ze hun eigen standaard (die eigenlijk veel te hoog is) niet hebben bereikt.

Daarnaast kun je ook letten op hoe een kind reageert op teleurstelling. Als het kind elke keer reageert met negatieve ‘self talk’ dan geeft dat aan dat het kind over weinig tot geen veerkracht en emotionele weerbaarheid beschikt. (lees hier meer over hoe je veerkracht kunt realiseren.) Dit kan er voor zorgen dat een kind bepaalde activiteiten gaat mijden, geen nieuwe ervaringen op doet en gedemotiveerd raakt, waardoor het minder snel zal participeren bij (nieuwe) activiteiten. Zo is de cirkel rond..

Wat zijn, opgesomd, nu de signalen die alarmerend kunnen zijn:
– de negatieve ‘self talk’ blijft aanwezig en voert de boventoon
– de negatieve ‘self talk’ is onrealistisch (je kind wordt wel uitgenodigd voor feestjes en speelafspraken)
– de negatieve ‘self talk’ hebben een impact op sociale omgeving (vriendjes) en/ of op school(werk)
– het gedrag van je kind is veranderd, bijvoorbeeld eetgedrag, slaapgedrag/gewoonten
– je kind geeft met regelmaat aan dat het zich niet goed voelt, ondanks dat er fysiek niets aan de hand lijkt

Je kunt een kind nog steeds helpen! Wat kun je doen?
* luister naar wat het kind vertelt, stem af en stel gerust
* vermijd ‘positief tegengas’, en probeer het kind naar de realiteit te vragen (wanneer heeft voor de laatste keer iemand gevraagd of je wilde komen spelen/ of je op z’n feestje wilde komen?)
* geef context en biedt perspectief waardoor het kind kan begrijpen wat hem/ haar zo dwarszit
* geef zelf het goede voorbeeld, stimuleer positieve ‘self talk’ (ook door jezelf) en deel anekdotes met het kind waarin het loonde om je weerbaar-veerkrachtig op te stellen
* geef ruimte aan correctie (als je in de keuken staat en vloekt/ moppert dat koken ook nooit eens normaal gaat en het kind staat erbij; corrigeer jezelf dan en geef aan dat dit het vandaag een beetje onhandig verloopt, maar dat je morgen weer kookt, of overmorgen 😉 )
* houd de lijntjes kort met de leerkracht van het kind, bij hem/ haar kun je checken wat je thuis verneemt en opvalt

 

Wil je toch even persoonlijk advies, maak je je nog zorgen of verandert het gedrag van je kind niet? Je kunt ons bereiken via info@xpressiefcoachen.nl en 085 – 3033674 (Haarlem) of 085 – 3033675 (Zeewolde/ Almere).